Al 31 jaar trilt Steenwijk in de zomer uit elkaar. Al 31 jaar, en al een aantal jaar op de locatie midden in het centrum vlak naast het station. Door bezoekers en de organisatie omschreven als een familie reunie; en eerlijk, zo voelt het ook. Een gezellig feestje, voor en door metalheads. Maar dan wel met de allervetste namen op de twee kleine podia. Een festival wat je mee moet maken. Waar je bij moet zijn. Maar, wees snel, want het festival is al jaren elk jaar uitverkocht, en de earlybird tickets voor volgend jaar waren binnen een paar uur al weg. Wij waren er bij dit jaar, voor een uitgebreid verslag, foto’s, en een special dit jaar: een video verslag! Daar moeten jullie nog even op wachten, dus stay tuned.
Anchillys
We zagen Anchillys al eens eerder in de Flux, Zaandam. Dat de mannen van deze deathmetal band allemaal in een Andrelon reclame kunnen staan was dus geen verassing meer. Anchillys is ooit ontstaan uit het brein van de drummer, als solo project. Inmiddels bestaat de band al een tijdje in de huidige line-up. Het openen van een festival om 10.00 ‘s ochtends is een belangrijke taak. En waar er vorig jaar op dit tijdstip nog niet heel veel bezoekers aanwezig waren, is dat dit jaar anders. Op het moment dat Anchillys aan hun set begint zien we steeds meer mensen toestromen, en wordt er voorzichtig met hoofden bewogen. Het helpt dat de band daarbij het goede voorbeeld geeft.
In 2022 bracht Anchillys het album Elan Vital uit. Van dat album worden de meeste nummers gespeeld, onder andere Elan Vital en Sands of Genitalia. We horen stiekem ook al wat nieuwer werk – wanneer dat op plaat terecht komt is nog niet bekend, maar ga vooral een optreden zien van de band om te horen hoe dat klinkt.
Hamerhaai
Tijd voor humoristische serieuze metal. Met een naam en logo als Hamerhaai verwacht je thrash metal, of misschien grindcore, maar Hamerhaai is niet in een hokje te vangen. De drie mannen weten een stevige bak herrie neer te zetten, waarbij alle drie vocalen voor hun rekening nemen maar de main vocals door de drummer verzorgd worden. Met teksten over de Eikenprocessierups en Bullshit Waterbuffel moet je even net drie keer langer luisteren om de serieuze ondertoon erin te ontwaren.
Hamerhaai draait alweer een tijdje mee in de scene, en dat is te zien, want het wordt hoe langer hoe voller, en er wordt al aardig mee geschreeuwd. Maar hoewel de hardcore invloeden uitnodigen tot bewegen, hebben mensen waarschijnlijk eerst nog wat meer koffie (en een gevulde koek) nodig om wakker te worden.
Bloodmoon
Van de hardcore naar de oldschool deathmetal. Vorig jaar brachten de mannen uit Arnhem hun debuut album The Black Plague uit. Zoals we op dat album al hoorden, brengt Bloodmoon vooral hele lompe deathmetal naar het podium. De energie van de band straalt helaas nog niet echt over op het publiek. Nou moet ik eerlijk zeggen dat dit subgenre mij persoonlijk wat minder ligt. De, toch wat tragere, lompe, zompige deathmetal van de heren voelt vertrouwd, maar daarmee ook misschien net een beetje te veel dertien in een dozijn. Maar de sfeer is goed, we hebben nog 23 bands te gaan vandaag, en met tracks als The Black Plague kan je ook niet echt mis gaan – gewoon beuken!
Rotten Remains
Van zelfgeschreven muziek, naar covers. In het kader beter goed gejat dan slecht bedacht, brengt Rotten Remains een ode aan de deathmetal met een heel scala aan metal covers. Het is overigens ook een van de weinig bands vandaag met een vrouw op het podium, waarvoor hulde. Toch altijd fijn om, tussen de langharige mannen, iets meer diversiteit te zien. Waar het bij Bloodmoon nog een beetje ontbrak aan interactie met het publiek, en energie op het podium, is dat bij Rotten Remains totaal geen probleem. Het helpt natuurlijk als je een charismatische gitarist op het podium hebt staan. Sowieso staan alle bandleden met een grote glimlach en een hoop energie op het podium, dus dat zit wel goed.
From the Crypt
De relatief nieuwe Nederlandse band From the Crypt komt in september met hun debuut album, via Raw Skull Recordz. De band geeft ons vandaag vast een voorproefje waarom we deze plaat moeten gaan kopen. Vanaf de eerste tonen is duidelijk dat hier een band staat met een bak aan ervaring in hun achterzak. Het is ook de eerste band die begint met een intro tape, die vervolgens naadloos overloopt in keihard deathmetal riffs. Niet dat het geluid bij de vorige bands niet goed was, maar vanaf het eerste moment staat deze muziek als een huis. Het is retestrak, een bak aan geluid, en laat zien hoe hoog het niveau van onze lokale scene eigenlijk is.
Condolence
Condolence bracht vorig jaar een album uit, wat eigenlijk bijna een halve eeuw geleden geschreven was. Het was ook niet echt de bedoeling om op te treden met de band, maar bloed kruipt waar het niet gaan kan, en zodoende staan de mannen hier op het podium. Niet helemaal toevallig – gitarist Marc is een van de organisatoren, en ook deze band is, net als het hele festival, een reünie van de Nederlandse scene. Dat wordt nog eens extra kracht bijgezet door het invliegen van twee gast performances.
De band heeft een klein beetje pech, want het geluid van de gitaar blijkt het niet te doen in het begin van de set. Gelukkig is het snel opgelost, en komen vervolgens onder andere de titeltrack van het album Pernicious Segregation en Dying voorbij.
Stoma
Vorig jaar op Stonehenge was er aan grindcore geen gebrek, dit jaar moet de Nederlandse band Stoma die vlag hooghouden. Het is wat we kunnen verwachten; een grote bak aan onvervalste teringherrie. In hoog tempo komt de ene na de andere onverstaanbare track voorbij, en aangezien het inmiddels al wat later op de dag is, zit de sfeer er bij het publiek al wat beter in. Enige kant tekening is misschien dat ik de de energie en de gekheid op het podium, die ik bij het genre zou verwachten, een beetje mis.
Master
Master hoort in het rijtje legendes van de deathmetal scene. Hun gelijknamige debuut album viert dit jaar zijn 35 jarig jubileum, en onlangs brachten ze de EP ‘40 years and killing’ uit. Terecht – we vallen van de ene vette gitaarsolo in de andere, en in hoog tempo word de ene na de andere vette track er doorheen geramd. Het trio rondom Paul Speckmann is in die 40 jaar tijd al een aantal keer van samenstelling gewijzigd, maar het geluid van de band bleef in die tijd onvervalst hard en snel. Het publiek gaat hier goed op, en er wordt volop meegedaan.
Burial Remains
Hoewel de meeste Nederlandse bands in het ochtendprogramma zaten vandaag, is er ook in de middag ruimte voor een Nederlands feestje. Een afscheidsfeestje helaas. Burial Remains heeft aangekondigt te stoppen, in ieder geval met het live spelen, want de band beloofd nog wel met nieuwe muziek te komen. Vorig jaar kwam de laatste plaat Adversarial uit, en voorlopig lijkt het er op dat dit ook echt de laatste plaat is.
Een afscheidsfeestje vier je natuurlijk samen, en de band heeft duidelijk besloten om nog een keer alles te geven op het podium. Van begin tot eind zit de energie er goed in, en ondanks dat dit ook best een emotioneel moet zijn voor de band is de emotie die we zien voor blijheid. Omdat het een afscheidsfeestje is, spelen ze in de set een mix van hun nieuwe plaat, en oudere nummers. De eerste moshpit van de dag is een feit, dus het moet een mooi afscheid zijn geweest voor de mannen.
Berzerker Legion
Niet helemaal een Nederlandse band, maar op z’n minst een honorable mention voor de mannen van Berzerker Legion. Alwin Zuur, gitarist van onder ander Asphyx, speelt naast de andere ‘meer-dan-ervaren’ muzikanten sinds de oprichting in de band, en daarmee toch ook een beetje Nederlands trots. Deze band zagen we begin dit jaar ook al in Zwolle tijdens Hedon Zwaar Nieuwjaar en toen schreven we al over de retestrakke, goeie show die de band neerzet. Wat mij betreft is dit een van de vetste optredens van vandaag.
Macabre
Als je al 40 jaar dezelfde line-up hebt, die uit drie man bestaat, dan moet je wel hele goede vrienden van elkaar zijn. Het helpt ongetwijfeld als je jezelf niet al te serieus neemt, en behoorlijk wat humor hebt. Wat dat betreft, zit het bij Macabre wel goed. Elke track die ze neerzetten vanavond wordt geintroduceerd met een korte storytime, een introductie over de seriemoordenaar achter de track, en voor een deel van de tracks wordt dit kracht bijgezet door een extra bandlid met masker.
De meeste mensen die wij spraken vandaag, waren vooral gekomen voor Macabre. En terecht, want naast dat deze band totale chaos op het podium is, zijn de riffs complex en retestrak. De zessnarige bas op het podium zegt wat dat betreft genoeg. In veertig jaar tijd heeft de band meer dan voldoende hits uitgebracht, maar ze komen allemaal voorbij vandaag. Zodiac, Scrub a Dub Dub, The Wheels on the Bug, Vampire of Dusseldorf… het publiek schreeuwt alles uit volle borst mee, en gaat al headbangend, moshend en crowdsurfend de avond van Stonehenge in.
Anaal Nathrakh
Anaal Nathrakh, de Britise extreme metal band, heeft roots in Birmingham; de birthplace van de metalscene. Het siert frontman Dave dat hij een kort eerbetoon brengt aan de pas overleden Ozzy Osbourne – zonder er te veel woorden aan vuil te maken, toch even respect.
En over respect gesproken; alle respect voor Dave vandaag. Na de eerste tracks, valt het hem op dat er geen vrijwilligers of beveiliging achter de barricade staat om de crowdsurfers op te vangen. Hier spreekt hij zich over uit, maar zegt ook ‘dan doe ik het zelf wel’. Hij vraag nog net aan het publiek om een-voor-een te komen, zodat hij tijd heeft om ze op te vangen.
Vervolgens staat hij twee nummers lang zijn vocals, zonder fault, te performen terwijl hij de ene na de andere crowdsurfer opvangt. Met humor; op de momenten dat hij geen vocal lines heeft, levert hij nog commentaar op de grootte van een van de crowdsurfers. Na twee tracks klimt hij echter weer het podium op en vraagt het publiek niet meer te crowdsurfen. Hier geeft vervolgens iedereen braaf gehoor aan. Ondanks dat de beste man voor het podium stond, blijft de band retestrak, en wordt er flawless set neergezet, met als hoogtepunt natuurlijk Forward. Het publiek heeft er duidelijk ook zin in – eindelijk zien we een proper moshpit, die het grootste deel van het publiek beslaat. Als het terrein na Stonehenge ergens schade op heeft gelopen, dan is het ongetwijfeld bij Anaal Nathrakh gebeurt.
Napalm Death
Nog zo’n iconische band, die het bijzonder goed doet op een klein podium; Napalm Death. Dat het tempo en de energie hoog zou liggen bij deze band was te verwachten. Frontman Mark springt en rent rondjes over het podium alsof zijn leven er van afhangt, en trekt met recht de meest interessante gezichten van de avond. Als je grindcore speelt, kan je veel tracks kwijt in je setlist. In hoog tempo komen onder andere classics als Nazi Punks Fuck Off en Suffer the Children voorbij. De band is nooit bang geweest om zich uit te spreken over de politiek, en roept ook vanavond het publiek op om solidair te zijn met de vluchtelingen.
Nile
De volgende headliner van vandaag is de Amerikaanse brutal deathmetal band Nile. Ik kan me niet voorstellen dat je deze band niet kent, maar voor de mensen voor wie Nile nog onbekend is; ze spelen brutal deathmetal met teksten over Egypte meets Lovecraft. Inmiddels zijn ze al zo’n 30 jaar actief, en hebben op alle grote podia en festival ter wereld gespeeld. Des te speciaal dus, dat ze hier op Stonehenge op een voor hen relatief klein podium staan. En ondanks dat de mannen al 30 jaar op het podium staan, is de energie nog steeds hoog.
Vanaf de eerste gitaarriffs staat het publiek aan. De band bracht in 2024 hun laatste album The Underworld Awaits Us All, en daar spelen ze onder andere To Strike with Secret Fang van. Maar ook tracks van de vorige plaat Vile Nilotic Rites komen vanavond voorbij in de wervelwind van Nile.
Autopsy
Wij sluiten de dag af met Autopsy. Stonehenge is geweldig, maar, het is ook best veel zo’n hele dag, en we moeten ook nog naar huis. Het is bijna aandoendlijk te zien hoe de bandleden van Autopsy omgaan met deze intieme setting. Terwijl ze met z’n allen op het podium van het Nederlandse gras gebruik maken, doen ze zelf een line-check, terwijl het publiek al regelmatig Autopsy scandeert. Het is waarschijnlijk al even geleden dat de band zelf een line-check deed; dit lijken ze echter alleen maar leuk te vinden. De bassist spreekt het publiek zelfs nog even toe: ‘dit is nog niet de show, jullie zien ons niet, dus als we zo weer het podium opkomen, moeten jullie super verbaasd reageren’. Ik kan deze humor alleen maar waarderen, en het draagt bij aan de intieme sfeer van het festival.
Als de band dan na de line-check weer het podium op komt, reageren we met z’n allen natuurlijk super enthousiast. Terecht, overigens, voor deze deathmetal legendes. Die staan overigens als blije kleuters op het podium, met een glimlach die ondanks hun brute muziek het hele optreden niet meer verdwijnt.
Wij zijn moe, en keren na een gezellige dag huiswaarts. Volgend jaar zijn we er weer bij; op 25 juli 2026 spelen onder andere Asphyx, Party Canon en Rotting Christ op het gezelligste festival van Nederland. Stay tuned; het video verslag van het festival komt er aan!
[envira-gallery id=”17956″]
