Verslag door: Wendy Steenmans
Dag drie. Het punt waarop het festivalbandje inmiddels gewoon onderdeel van je arm is geworden, je schoenen dingen hebben meegemaakt waar ze thuis liever over zwijgen en je nek voorzichtig begint te informeren of er misschien ergens een cao voor metalfestivals bestaat. Dynamo heeft daar weinig boodschap aan.
Na een veel te kort nachtje staan we dus gewoon weer op de ijsbaan. De botten kraken langs alle kanten en mijn lijf voelt alsof er vannacht een vrachtwagen een keer of twintig overheen is gereden, maar er wacht nog een volledige festivaldag. Dus niet zeuren en door. Van het mooie groene grasveld van vrijdag is ondertussen nauwelijks iets over. Hier en daar staat nog een verdwaald sprietje dapper weerstand te bieden, maar verder begint het terrein steeds meer op een zandvlakte te lijken. Gooi ergens een paar strandlakens neer, zet een parasolletje op en Costa del Dynamo is geboren. Komen de eerder genoemde schepjes en vormpjes voor in een zandbak toch maar weer mooi van pas.
De crew is ondertussen alweer bezig met het opruimen van de laatste resten van gisteren en langzaam komt het terrein opnieuw tot leven. Dan zien we iemand op een brancard richting het vip gedeelte worden gereden. Hij is hier dankzij de WensAmbulance. Tussen alle herrie, het bier en de rondvliegende mensen door is dat zo’n moment waarop je even stilvalt. Gewoon heel gaaf dat ook hiervoor ruimte wordt gemaakt.
Om twintig over elf is het aan Cwfen om de zondag wakker te krijgen en dat doen de Schotten met doomgaze. Nou ja, wakker krijgen… misschien eerder langzaam laten ontwaken terwijl er een donkere deken over het terrein wordt gelegd.
Voor het Kink Distortion Stage heeft zich ondanks het vroege tijdstip al een aardig clubje verzameld. Voor mij is Cwfen een eerste kennismaking en eentje die behoorlijk goed bevalt. De band combineert doom, gothic en shoegaze tot een geluid dat zwaar is zonder voortdurend met een moker op je hoofd te slaan. Vooral de zang weet mijn aandacht te trekken. De cleane vocalen doen qua timbre regelmatig denken aan Nienke de Jong, voormalig zangeres van Autumn, terwijl ook de grunts prima binnenkomen.
Toch kan ik één gedachte niet helemaal loslaten: deze band wil ik nog eens in een donkere zaal zien. Doom onder een strakblauwe hemel en een vrolijk schijnende zon blijft toch een beetje alsof je een begrafenis organiseert in een ballenbak.
Tijdens de ombouw aan de overkant duikt Heavy Hoempa weer op. Inmiddels weten we wat dat betekent: bekende nummers, een flinke scheut koperwerk en binnen een paar minuten een publiek dat breed staat te grijnzen. Ze verschijnen een paar keer per dag, trekken hun eigen kleine feestje en verdwijnen daarna weer even snel. Het blijft leuk.
Vijf minuten later maakt Dynamo muzikaal een bocht waar geen richtingaanwijzer tegenop kan. Wanneer Hyro The Hero het podium opkomt, is mijn eerste gedachte oprecht dat deze man ergens een verkeerde afslag heeft genomen. Roze bandana op zijn hoofd, rapperuitstraling en voor hem een veld vol metalheads. Dit kan interessant worden.
Dat wordt het dan ook. Hiphop, rock en metal worden zonder enige schaamte samen in de blender gegooid en wonder boven wonder komt er geen ondrinkbare smurrie uit. Sterker nog: het werkt verdomd lekker. Hyro staat bovendien geen seconde stil. De energie spat van het podium en zodra er een moshpit ontstaat, staat hij er zelf tussen. Ook voor een wall of death draait hij zijn hand niet om; hij jaagt het publiek op en duikt vervolgens doodleuk zelf mee. Vooral het jongere deel van het publiek lijkt er helemaal klaar voor en binnen de kortste keren is het veld behoorlijk in beweging. Of deze combinatie van stijlen nu helemaal in je straatje ligt of niet, Hyro The Hero kun je moeilijk verwijten dat hij geen feestje bouwt.
Daarna mogen onze zuiderburen herrie komen maken. Ronker noemt het zelf speednoise en eigenlijk scheelt dat meteen een hoop uitleg. Met SexyBack als intro weten de Belgen in ieder geval direct onze aandacht te trekken. Ik weet niet wie dat bedacht heeft, maar die persoon verdient wat mij betreft een biertje..
Zodra de band daadwerkelijk begint, is het gedaan met de subtiliteit. Punk, noise en metal vliegen alle kanten op en op het podium gebeurt voortdurend iets. Ronker lijkt zich vooral prettig te voelen wanneer alles nét een beetje uit de bocht vliegt. Om het geheel vervolgens af te sluiten met Angels van Robbie Williams terwijl er een publieksfoto wordt gemaakt, is eigenlijk volkomen logisch. Nou ja, op Dynamo dan.
Bij Kittie gaat er voor een behoorlijk deel van het publiek waarschijnlijk ergens een deur open naar de vroege jaren nul. Daar is ook helemaal niets mis mee. Het veld is inmiddels flink gevuld en zodra Morgan Lander en haar kompanen beginnen, blijkt al snel dat hier niet simpelweg een nostalgische act staat.
De dames draaien inmiddels lang genoeg mee om precies te weten wat ze doen. Alles staat strak, de podiumpresentatie klopt en Kittie speelt alsof die lange onderbreking eigenlijk nooit heeft bestaan. Met Fire verscheen in 2024 na dertien jaar weer nieuw werk en dat maakt duidelijk dat de band ook zelf niet van plan is alleen oude foto’s af te stoffen. Het publiek heeft daar duidelijk ook geen behoefte aan. Kittie staat hier gewoon omdat Kittie hier nog steeds hoort.
Urne stond de vorige keer nog op het grote podium, maar eerlijk gezegd komt de band vandaag op het kleinere Kink Distortion Stage een stuk beter uit de verf. Misschien komt het doordat je er letterlijk dichter bovenop staat, misschien omdat het geluid hier harder binnenkomt. Waarschijnlijk is het een combinatie van beide.
Wat in ieder geval opvalt, is dat Urne een stuk zwaarder klinkt dan ik me van de vorige keer herinner. Joe Nally en zijn mannen gooien progressieve metal, sludge en metalcore tegen elkaar aan zonder dat het een onoverzichtelijke bende wordt. De samenwerking met Joe Duplantier van Gojira voor A Feast On Sorrow lijkt de heren in ieder geval bepaald geen windeieren te hebben gelegd. Dit komt binnen en hard ook.
Dan is het tijd voor Bay Area-thrash. Death Angel speelt vandaag de laatste show van de tour en Mark Osegueda heeft kennelijk besloten om de laatste restjes energie dan ook maar meteen allemaal op Dynamo achter te laten. De man stuitert over het podium alsof hij ergens achter de schermen op een stopcontact is aangesloten en is ondertussen ook nog eens uitstekend bij stem.
Dan volgt de oproep om zoveel mogelijk crowdsurfers richting podium te sturen. In eerste instantie valt dat nogal tegen. Kom op mensen, dit is Dynamo. Dit hebben we echt beter gezien. Gelukkig lijkt het publiek zichzelf na een tijdje hetzelfde te realiseren, want plotseling kan de vangploeg wél aan het werk en vliegt de ene na de andere bezoeker richting podium. Er komt ineens zelfs een rolstoel boven de hoofden voorbij. Prachtig om te zien hoe daar helemaal niet moeilijk over wordt gedaan. Handen omhoog, doorgeven en gaan. Iedereen hoort erbij, precies zoals het hoort.
Tegen het laatste nummer is overigens ook geen rookmachine meer nodig. Het publiek heeft inmiddels zoveel stof van de grond gestampt dat de Mainstage gratis van special effects wordt voorzien.
Met een naam als 200 Stab Wounds verwacht je vervolgens niet bepaald een rustig akoestisch momentje en dat krijgen we gelukkig ook niet. Voor het podium staat alweer een behoorlijke meute en voor een circlepit hoeft niemand iets te roepen. Die ontstaat vanzelf.
Eén bezoeker heeft daar zelfs zijn eigen verkeersplan voor bedacht. Boven zijn hoofd verschijnt een bord met het rotondesymbool en in zijn andere hand houdt hij een bord omhoog met daarop circlepit rotonde. Het mooiste is dat iedereen gewoon meedoet. Keer op keer rennen de bezoekers netjes om hem heen alsof we hier te maken hebben met de Eindhovense metalvariant van Rijkswaterstaat.
Ondertussen dendert 200 Stab Wounds vrolijk door met deathmetal die genoeg groove bevat om ook de laatste stijve spieren weer aan het werk te krijgen.
Dan is het tijd voor Max Cavalera en de zijnen. Alleen die naam sleept inmiddels al een halve metal geschiedenis met zich mee. Wie verwacht dat Soulfly vandaag vooral komt teren op vroeger, krijgt al snel ongelijk.
Zodra Max vraagt of Eindhoven wil springen, gebeurt dat massaal. Daarmee ontstaat er alleen een klein praktisch probleem: stof. Heel veel stof. Wat eerder vandaag nog een dun laagje boven het veld was, veranderd inmiddels in een bruine wolk waar je zonder bandana eigenlijk liever niet te diep inademt. Festivalstof is leuk voor de sfeer maar iets minder voor je longinhoud.
Op het podium gaat het ondertussen vrolijk verder. Het blijft gaaf om vader en zoon Cavalera samen bezig te zien. Zyon achter de drums rammelt erop los alsof het instrument hem persoonlijk beledigd heeft en Max hoeft nauwelijks moeite te doen om het hele veld mee te krijgen. Tijdens Bleed verschijnt Ricky als gastzanger en wordt het nummer opgedragen aan iemand die is overleden. Even verandert de sfeer, waarna de beuk er gewoon weer in gaat.
Lowen gooit het vervolgens over een compleet andere boeg. De opening van de set lijkt bijna op een ritueel. Er verschijnt een dolk en het is meteen duidelijk dat we hier niet bepaald bij de meest luchtige act van vandaag zijn beland.
Zangeres Nina Saeidi heeft absoluut een opvallende stem en de band heeft inhoudelijk genoeg te vertellen, maar vandaag lukt het mij niet helemaal om erin te komen. Vanaf iets verder achteraan begint het geluid bovendien behoorlijk dicht te smeren. Wat afzonderlijk waarschijnlijk interessant is, verandert daar al snel in één grote geluidsbrij.
Misschien ligt het aan de mix, misschien ook een beetje aan mij. Na bijna drie dagen festival begint mijn hoofd inmiddels tenslotte ook langzaam de consistentie van aardappelpuree aan te nemen. Hoe dan ook weet Lowen me vandaag helaas niet vast te houden.
Tijd voor de tweede flinke portie Bay Area-thrash. Chuck Billy verschijnt met zo’n brede grijns op het podium dat je eigenlijk meteen weet dat het wel goed zit.
Testament hoeft hier niemand meer uit te leggen wie ze zijn. Billy en Eric Peterson staan inmiddels al decennialang garant voor een combinatie van agressie en technisch sterk gitaarwerk en vandaag is dat niet anders. Chuck heeft er duidelijk plezier in en gooit tijdens de set zelfs een aantal shirts het publiek in. Die blijken nogal gewild.
Wie eerder vandaag Death Angel heeft gezien, ontkomt natuurlijk niet aan een vergelijking. Death Angel was pure onrust. Osegueda vloog alle kanten op en sleurde het publiek mee in die energie. Testament voelt anders: zwaarder en beheersder. Death Angel grijpt je bij je nek en begint te schudden. Testament wacht gewoon totdat je stilstaat en rijdt vervolgens met de vrachtwagen over je heen. Ook effectief.
Even later kunnen we alle klassieke thrashkennis alweer opbergen. Filth komt namelijk bepaald niet voor een beschaafd potje muziek maken. De band heeft zo te horen maar één doel: kijken of het Kink Distortion Stage na afloop nog op dezelfde plek staat.
Ondanks dat het rond etenstijd is, heeft zich weer een prima publiek verzameld. Zodra de dubbele bassdrums als een stormwals over ons heen worden afgevuurd, beginnen hoofden te knikken en vliegen overal de horns omhoog. Subtiel is het niet, maar dat hoeft hier ook helemaal niet. Dikke prima.
Godsmack is vooraf zo’n naam waar ik niet helemaal uitkom. Natuurlijk ken ik de band, maar tussen al het geweld dat Dynamo dit weekend over ons heeft uitgestort, vraag ik me toch af hoe deze Amerikaanse hardrockers hier gaan landen. Het antwoord laat gelukkig niet lang op zich wachten: bijzonder goed.
Eigenlijk is het juist lekker om op dit punt van de zondag eens iets anders voorgeschoteld te krijgen. Geen wedstrijdje wie het diepst kan grunten of de meeste aanslagen per minuut uit zijn gitaar kan persen, maar gewoon een flinke bak Amerikaanse hardrock. Verdomd goede ook nog. Het veld gaat er moeiteloos in mee en mijn vraagtekens van vooraf verdwijnen al vrij snel.
Sully Erna is daarbij natuurlijk de grote blikvanger. Zijn stem is uit duizenden herkenbaar en live staat die nog altijd stevig overeind. Bij Awake wordt de talkbox erbij gehaald en even later komt Cryin’ Like A Bitch!! voorbij met zo’n riff waarbij stilstaan eigenlijk geen optie meer is. Dit is muziek waarbij je voor je het weet zelf met je hoofd staat mee te knikken.
Achter Erna zit ondertussen Mike Mangini behoorlijk nadrukkelijk zijn visitekaartje af te geven. Hij hoeft niet continu te laten horen wat hij allemaal kan, maar geeft de nummers wel een enorme schop onder hun kont. De combinatie werkt en zorgt ervoor dat Godsmack live een behoorlijk dikke muur neerzet.
Tijdens 1000hp wordt teruggeblikt op de begintijd van de band in 1995. Dat ze ruim dertig jaar later aan de andere kant van de oceaan op een goedgevuld Dynamo staan, zegt eigenlijk genoeg over wat er in de tussentijd is gebeurd.
Hoe langer de set duurt, hoe meer ik mezelf erop betrap dat ik Godsmack vooraf behoorlijk heb onderschat. Waar ik eerst nog twijfelde over hun plek op het affiche, blijkt die juist verrassend goed gekozen. Tussen alle extremere metal van vandaag geeft deze show even een heel andere energie zonder dat Dynamo plotseling zijn tanden verliest.
Als uiteindelijk I Stand Alone over de ijsbaan rolt, is mijn conclusie dan ook vrij simpel: hier had ik vooraf duidelijk te weinig van verwacht. Godsmack gaat voor mij zonder enige twijfel de boeken in als een van de positieve verrassingen van deze editie.
Als In Flames aan de laatste set van Dynamo begint, ben ik vooral benieuwd naar één ding: hoeveel verschil gaat het donker maken? Vorig jaar zag ik de Zweden nog op South Of Heaven in Maastricht, waar ze op klaarlichte dag het podium op moesten. Een prima optreden, maar bij een band die zoveel aandacht besteedt aan licht en visuals heb je dan toch het gevoel dat je maar een deel van het totaalplaatje meekrijgt. Vandaag hebben ze dat probleem niet. Als afsluiter van Dynamo krijgen ze de duisternis cadeau.
Vanaf openingstrack Colony wordt duidelijk hoeveel dat scheelt. De ijsbaan is inmiddels donker en het podium kan eindelijk doen waarvoor het is opgebouwd. Licht, rook en de visuals op de schermen trekken de show veel verder open dan ik me van de show in Maastricht herinner. Het oog wil tenslotte ook wat en In Flames maakt daar dankbaar gebruik van.
Anders Fridén neemt tussendoor even de tijd om terug te gaan naar zijn jeugd. Als veertienjarige luisterde hij naar Testaments Live At Eindhoven, opgenomen tijdens Dynamo in 1987. Zoveel jaren later staat hij zelf op Dynamo en heeft Testament eerder diezelfde dag op het podium gestaan. Zijn boodschap is simpel: “Stick to your dreams. It might happen one day.” Tja, probeer daar maar eens een betere tekst bij te verzinnen. Meet Your Maker neemt het vervolgens weer over. Dit is intussen ook wel een lijflied van mij geworden dus deze brul ik ook maar uit volle borst mee.
Muzikaal wordt er lekker door de verschillende periodes van In Flames heen gewandeld. Toch heb ik mijn twijfels over de ietwat ongelukkige positie in de setlist voor The Chosen Pessimist. Het is echt een prachtig nummer en rust moet er in de set ook zeker wel even zijn. Alleen, waar plaats je die dan? Net wanneer de vaart goed in de set zit, wordt er nu behoorlijk stevig op de rem getrapt en de vaart eruit gehaald. Beetje jammer want de vaart moet dan weer opgebouwd worden.
Het moment waarop voor mij alles echt samenkomt, is Cloud Connected. Boven het podium hangen lange draden die in het donker ineens een hoofdrol krijgen. Door de manier waarop ze worden uitgelicht, lijkt het alsof er voortdurend elektrische stroom doorheen schiet. Samen met de muziek levert dat een fantastisch beeld op. Precies op zo’n moment snap je waarom ik deze band nog eens in het donker wilde zien. Overdag kun je lampen ophangen wat je wilt, maar tegen de zon valt nu eenmaal verdomd lastig op te boksen.
Met onder andere I am Above en Take This Life wordt de laatste voorraad energie op het veld aangesproken en ook het publiek heeft kennelijk besloten dat drie dagen festival nog geen reden zijn om rustig naar huis te gaan. Er blijven crowdsurfers richting podium komen en voor even lijkt niemand eraan te denken dat dit toch echt de laatste band van het weekend is.
Vorig jaar in Maastricht zag ik een goede In Flames. Vanavond op Dynamo zie ik veel meer de complete show. Niet omdat de band ineens totaal anders speelt, maar omdat alles eromheen eindelijk mee kan doen.
Als de laatste noten over de ijsbaan verdwijnen, is daarmee meteen duidelijk waarom In Flames hier als afsluiter zoveel beter op zijn plek valt. Sommige bands moet je nu eenmaal niet in de volle zon zetten, zo blijkt.
Dan is Dynamo Metalfest toch echt klaar. Na drie dagen en 33 bands valt de ijsbaan ineens stil. Nou ja, stil voor Dynamo-begrippen. Vrijdag begonnen we met de technische precisie van Revocation en zondag eindigen we met In Flames. Daartussen is werkelijk ieder denkbaar hoekje van het metal spectrum aangetikt: thrash, deathmetal, deathcore, powermetal, doom, metalcore, speednoise, hiphop, funk en alles wat Primus in vredesnaam precies is.
Maar uiteindelijk zijn het nooit de genres die je het langst onthoudt. Het zijn die rare kleine momenten. Een man met een verkeersbord midden in een circlepit. Een rolstoel boven een mensenmassa. Een Wens Ambulance die ervoor zorgt dat iemand erbij kan zijn. Een crew die ’s morgens alweer afval staat te rapen terwijl de rest van ons probeert te herinneren waar we onze benen hebben gelaten. De mensen die je ieder jaar weer tegenkomt en de bands die je vooraf nauwelijks iets zeggen en vervolgens ineens een van de verrassingen van het weekend blijken.
Natuurlijk is er ook het stof. Heel veel stof.
Bij het verlaten van het terrein zien we nog een paar bezoekers die een enorme sliert lege bekers in elkaar hebben geschoven die ze met zijn allen laten oprijzen vanuit de prullenbak. Geen idee waarom, maar het ziet er hilarisch uit en na drie dagen Dynamo stellen we daar ook geen vragen meer over.
Het zand en stof zit in onze schoenen, de riffs zitten in ons hoofd en ergens halverwege de week komt er waarschijnlijk tijdens het snuiten van je neus nog een laatste zwarte souvenir van de ijsbaan tevoorschijn. Gelukkig hebben we de foto’s en de verhalen nog.
Want hoe lang drie dagen vrijdagmiddag ook lijken wanneer je eraan begint, zondagavond blijkt het zoals altijd weer veel te kort te zijn geweest.
Dus vooruit. Klap die agenda open en reserveer vast 13, 14 en 15 augustus 2027. Dan doen we dit gewoon weer.
Tot Dynamo.
